Mazowieckie - Twierdza Modlin: Informacje, historia, zdjęcia.

Twierdza Modlin: Historia, informacje.

Lokalizacja: woj. Mazowieckie, Polska.
Twierdza Modlin kiedyś, zdjęcie archiwalne
Twierdza Modlin z lotu ptaka. Niemieckie zdjęcie archiwalne cytadeli podczas okupacji, zrobione pomiędzy 1939 a 1944 rokiem.

Najdłuższy budynek w Europie, a drugi na świecie. Czterokrotnie twierdzę Modlin oblegały obce wojska: raz bronili się tu Rosjanie, trzy razy Polacy. Niemy świadek wielu bitew, oblężeń, zniszczeń oraz klęsk.

Pierwsze informacje o modlinie znajdujemy w jednym z dokumentów datowanym na 1426 rok - w tzw. Księdze sądowej Zakroczymskiej. Modlin nazwano w niej „de Moglino”. Kolejną informację znajdujemy w 1549 roku, kiedy to Modlin jawi nam się jako wieś, którą zamieszkiwało 32 kmieci, a jej gospodarstwa miały powiedzchnię 450 ha. Należała wóczas do burgrabiego krakowskiego Marcina Wolskiego, który w tym właśnie roku sprzedał Modlin królowej Bonie.

Potop szwedzki, pierwsza warownia

W 1655 roku Karol X Gustaw rozpoczyna realizację swoich planów opanowania basenu Morza Bałtyckiego, rozpoczyna się Potop Szwedzki. Szwedzi szybko zajmują najważniejsze miasta zarówno Wielkopolski, Pomorza jak i Mazowsza. W tym czasie w pobliżu Modlina zbiera się pospolite ruszenie. We wrześniu wojska najeźdźców zajmują Nowy Dwór i przystępują do budowy mostu, aby bezpośrednio uderzyć na oddziały polskie.

W tym samym miejscu zostaje zbudowana warownia na planie czteroramiennej gwiazdy, tzw. „Bugskansen”. Jest to pierwsza fortyfikacja stworzona w miejscu obecnego Modlina - Szwedzi docenili to miejsce jako pierwsi.

Twierdza Modlin mapa
Plan Twierdzy Nowogieorgiewsk z drugiej połowy XIX wieku. Fot. "Атлас крепостей Российской империи".

Po przegranej przez Polaków bitwie pod Zakroczymiem, szwedzi zajęli wieś Moglino i otworzyli sobie drogę w stronę Inflant.

Okupacja rosyjska

W czasach okupacji Rosjanie mieli zamiar wybudować tu duża warownię, jako że było to bardzo ważne strategicznie miejsce. Projekt opracował inżynier z Finlandii - van Suchtelen. Miała ona mieć nazwę pobliskiego miasteczka Zakroczym oraz być typu bastionowego z wysuniętymi na zachód fortami. Jednak ze względu na późniejsze wydarzenia (Napoleon) projekt nigdy nie został wcielony w życie.

Czasy napoleońskie

W 1807 roku zostaje założone Księstwo Warszawskie pod protekcją francuską. W miejscu Modlina pierwotnie miała zostać wybudowana tymczasowa twierdza służąca za magazyn żywności. Miał być za to odpowiedzialny generał Prosper de Chasseloup-Laubat. Budowę rozpoczęto w 1807 roku i chodź szła ona opornie i wolno, już w 1809 roku stacjonowały tu wojska Księstwa Warszawskiego po bitwie pod Raszynem.

Już rok później (1810 rok) rozbudowano twierdzę. Nie miała to być już dłużej tymczasowa twierdza magazynująca pożywienie - teraz twierdza Modlin miała się stać prawdziwym obozem warownym. Nowym projektantem i budowniczym zostaje Jean Mallet de Granville. W 1811 roku przy pracach nad warownią bierze udział 19 000 osób. Co prawda nie udało się ukończyć całej warowni przed wybuchem wojny z Rosją, jednak jej rozbudowa była w stanie bardzo zaawansowanym.

Po porażce Napoleona wojska rosyjskie dotarły pod twierdzę Modlin w 1813 roku w liczbie 36 000 żołnierzy. Modlin bronił się najdłużej ze wszystkich istniejących wtedy twierdz: zdobycie go trwało prawie 10 miesięcy, bo aż do 1 grudnia 1813 roku.

Twierdza modlin kiedyś, zdjęcie z 1925 roku. Na fotografii statek Flotylli Wiślanej zbudowany w modlińskiej stoczni.

Rosjanie po raz drugi

Po wyparciu armii napoleońsskich na zachód, do twierdzy wprowadza się główny wódz sił zbrojnych nowoutworzonego Królestwa Polskiego - brat cara Konstanty. Przez kolejne dwadzieścia lat nic się tu nie działo, dopiero po Powstaniu Listopadowym i usunięciu Królestwa Polskiego zaczęto twierdzę rozbudowywać jako krańcową fortyfikację carskiej Rosji.

Nazwę twierdzy Modlin zmieniono na „Nowogieorgiewsk”.  Nową twierdzę zaczęto budować w 1832 roku pod przewodnictwem inżyniera Iwana Iwanowicza Dehna. Dwanaście lat później naprzeciwko fortyfikacji, po drugieej stronie rzeki, zbudowano wielki i przepiękny spichlerz - ten sam, który choć w ruinie, stoi tam do dzisiaj. Po kolejnych dwudziestu latach (1864 rok) dobudowane zostają koszary na 20 000 żołnierzy.

W drugiej części XIX wieku twierdza Modlin miała ogromne znaczenie militarne, dlatego też podczas Powstania Styczniowego usiłowano za pomocą żołnierzy w niej przebywających przejąć nad nią kontrolę. Było tam wtedy ok. 70 000 karabinów, 80 000 ładunków prochowych oraz 800 armat. Niestety operacja nie udała się i w czasie całego powstania fortyfikacja pozostała we władaniu żołnierzy rosyjskich.

I wojna światowa

W połowie lipca 1915 roku Niemcy przystępują do oblegania twierdzy Modlin od zachodu i północy. Po zdobyciu Warszawy z południa pod twierdzę podchodzi kolejny oddział o nazwie Westerhagen liczący aż 80 000 żołnierzy, posiadający także ciężką broń artyleryjską. W tym czasie w fortyfikacji stacjonuje 105 000 żołnierzy rosyjskich, jednak bardzo źle wyposażonych (39 000 karabinów, 1000 starych armat).

Nowa twierdza Modlin wizualizacja
Plany na nową twierdzę Modlin - wizualizacja grupy Konkret.

19 sierpnia padają forty, tego samego dnia o 19:00 wojska niemieckie zdobywają cytadelę. Rosjanie kapitulują, niszcząc twierdzę oraz mosty na Narwii i Wiśle. W trakcie walk zostaje także spalona większa część miasta Nowy Dwór.

II Rzeczypospolita Polska

W trakcie II Rzeczypospolitej Polskiej niewiele zmian poczyniono w twierdzy Modlin. Udało się naprawić główne fortyfikacje, zbudowano stocznię, w której konstruowano małe jednostki pływające. Stworzono tu także elektrownię, która zasilała twierdzę oraz miasto Nowy Dwór. Elektrownia działała do połowy XX wieku, a jej ruina stoi do dnia dzisiejszego. Można ją zobaczyć na zdjęciach poniżej.


II wojna światowa

W trakcie II wojny światowej twierdza Modlin została najważniejszą fortyfikacją obronną Polaków. We wrześniu 1939 roku stacjonowało tu ok. 15 000 żołnierzy. Fortyfikacja broniła się dzień dłużej od Warszawy. 29 września o godzinie 8:00 generał Thommee podpisał kapitulację - w twierdzy zabrakło zarówno broni, amunicji, żywności oraz pomocy medycznej. Zniszczenia były ogromne: koszary zostały poważnie uszkodzone, spalił się szpital. Zburzono działobitnię, mosty na Narwii i Wiśle, zbombardowano spichlerz. W trakcie okupacji hitlerowskiej w twierdzy Modlin mieścił się ośrodek szkoleń poborowych i baza zaopatrzeniowa, a od 1943 roku przebywała tutaj dywizja Wermachtu. 18 stycznia 1945 roku fortyfikacje zostały przejęte przez Armię Czerwoną.

Twierdza Modlin obecnie

Obecnie twierdza w Modlinie nie pełni już żadnych funkcji wojskowych. Większość budynków to obecnie opuszczone miejsca. Wojsko podzieliło obszar fortyfikacji na mniejsze działki i wyprzedaje je jedna po drugiej. W 2012 roku został sprzedany spichlerz, a rok później prywatna firma deweloperska kupiła główne budynki twierdzy, czyli cytadelę i koszary. Ma tu powstać tzw. Smart City: największe w Europie centrum kongresowe, dwa hotele, centrum handlowe, uniwersytet oraz muzeum. Inwestycja będzie kosztować ok. 1,5 miliarda złotych.

Jeśli podobał Ci się ten materiał i nie chcesz przegapić następnych, serdecznie zapraszam do polubienia mojej strony na facebooku.

Zdjęcia opuszczonego miejsca.

Budynek koszar
Jeden z budynków koszar w twierdzy Modlin. W oddali widać jedną z baszt fortyfikacji. Na tym dawnym terenie wojskowym większość pomieszczeń jest nieużywanych i opuszczonych przez ludzi. Nie stacjonują już tu także żołnierze. Fotografia zrobiona z jednej z modlińskich wież.
Elektrownia
Twierdza Modlin, jak każdy inny kompleks, potrzebowała prądu. W tym celu w 1924 roku rozpoczęto budowę elektrowni wraz z ośmioma kilometrami linii elektrycznych. Budynek funkcjonował jeszcze do połowy lat pięćdziesiątych. Do dzisiaj zachował się budynek oraz zbiornik mazutu, cała reszta jednak została skradziona.
Elektrownia z dołu
Tę opuszczoną elektrownię uruchomiono w 1924 roku na terenie Twierdzy Modlin w Nowym Dworze Mazowieckim. Budynek stworzony w stylu klasycystycznym, znajduje się naprzeciwko tak zwanej "Wieży Białej". Początkowo miała moc 200 koni mechanicznych oraz stałe napięcie 220V. Już kilka miesięcy później dostawiono generator prądu zmiennego o napięciu 5 kV. Linia energetyczna miała osiem kilometrów. Elektrownię ciągle modernizowano.
Klatka schodowa w koszarach
Jedna z wielu klatek schodowych umiejscowionych w starych opuszczonych przez wojsko koszarach twierdzy Modlin. Koszary nie są w najgorszym stanie, gdyż od jakiegoś czasu czuwa nad nimi prywatny właściciel, który pozamykał wejścia i nie tak łatwo jest się dostać do środka.
Koszary wejście główne
Jedno z głównych wejść do budynku koszar twierdzy Modlin zlokalizowanej niedaleko lotniska oraz miasta Nowy Dwór, Same koszary są ogromne, ich budynek posiada ponad dwa kilometry długości.
Koszary z zewnątrz
Na zdjęciu Twierdza Modlin w woj. mazowieckim, a dokładniej budynki koszar wraz z basztą oraz małym okrągłym budynkiem, zwanym "carską latryną". Fortyfikację żołnierze już opuścili, obecnie trwają początki prac nad tym, aby stworzyć tu tzw. Smart City - więcej informacji na głównej stronie obiektu.
Kuchnia
Kuchnia w opuszczonym przez wojsko kasynie umiejscowionym w starej twierdzy Modlin. Znajduje się ona w koszarach wojskowych, które jednocześnie są najdłuższym budynkiem w Europie oraz drugim pod tym względem na świecie. Ten obszar nie jest udostępniany turystom.
Łazienka
Jedna z koszarowych łazienek, w których kiedyś myli się żołnierze. Znajduje się ona w dawnych, opuszczonych już przez wojsko koszarach twierdzy Modlin. Akurat te budynki fortyfikacji zostały zbudowane przez Rosjan.
Pokój szkoły lotniczej
Na zdjęciu jeden z pokoi, które niegdyś należały do szkoły lotniczej Wojska Polskiego umiejscowionej w starej twierdzy Modlin znajdującej się w województwie mazowieckim w okolicach Nowego Dworu Mazowieckiego oraz lotniska Modlin.
Pokój w koszarach
Fotografia przedstawia jeden z pokoi w opuszczonych już przez wojsko koszarach wojskowych w twierdzy Modlin. Jest to część kompleksu, która została udostępniona turystom - jeśli chcesz zobaczyć miejsca niedostępne, obejrzyj pozostałe zdjęcia z tego obiektu.
Pokój żołnierski
Jeden z pokoi, w których kiedyś stacjonowały wojska znajdujące się w modlińskiej twierdzy niedaleko Warszawy. Napis na ścianie głosi: "Jest to sprawa oczywista broń jest sprawna gdy jest czysta".
Pusty pokój
Jeden z pustych pokojów, w których jeszcze niedawno mieszkali żołnierze. Pomieszczenie stanowi część ogromnego kompleksu koszar w budynku twierdza Modlin, który to jest najdłuższym budynkiem w Europie. Fortyfikacja została opuszczona przez wojsko wiele lat temu, obecnie jest w rękach prywatnych.
Spichlerz
Na zdjęciu widzimy spichlerz w twierdzy Modlin zbudowany niegdyś przez Rosjan. Kiedyś był wielki i piękny, po niemieckich bombardowaniach obrócony w ruinę i opuszczone miejsce na wiele lat. Obecnie stary spichlerz w Modlinie został sprzedany w prywatne ręce.
Spichlerz w starym stylu
Na fotografii widzimy twierdzę Modlin, a dokładniej stary rosyjski spichlerz umiejscowiony po drugiej stronie rzeki. Niestety ze starego spichlerza w Modlinie zostały jedynie ruiny, a miejsce od lat jest opuszczone.
Stary wóz
Zdjęcie zrobione na zewnątrz opuszczonych przez żołnierzy koszarów w Twierdzy Modlin niedaleko Nowego Dworu Mazowieckiego. Nie mógłbym sobie darować, aby nie zrobić fotografii tej urokliwej scenerii. Jak widać ktoś próbował zadbać o ten stary wóz i przytaszczył go pod mostek, aby nie ciekła na niego woda.
Szatnia w kasynie
Szatnia w kasynie oficerskim w twierdzy Modlin. Sama nazwa kasyno nie oznacza tego co obecnie, czyli miejsca gdzie można uprawiać hazard. Dawniej kasyno oznaczało miejsce, gdzie można było coś zjeść i porozmawiać, miejsce spotkać, rozrywki dla żołnierzy.
Wojskowe ozdoby
Zdjęcie zrobione w jednej z części długich na dwa kilometry koszar znajdujących się w twierdzy Modlin. Warto zwrócić uwagę na wzory żeliwnych zdobień, jakich wojskowi użyli do udekorowania przestrzeni - przedstawiają one Jezusa, którego pożerają jakieś dziwne bestie. Nie trudno się domyślić, że zdobienia te najprawdopodobniej wykonali Rosjanie.
Zakratowany korytarz
Główny, najdłuższy budynek twierdzy w Modlinie jest podzielony na wiele mniejszych o różnym przeznaczeniu, odgrodzonych od siebie głównie właśnie takimi zakratowanymi przejściami.
Żeliwne zdobienia
Drugie zdjęcie przedstawiające żeliwne zdobienia umieszczone w Twierdzy Modlin - fortyfikacji, którą jakiś już czas temu opuściło wojsko i obecnie jest w prywatnych rękach. Warto zwrócić uwagę na kształty zdobień, które moim zdaniem przedstawiają postać Jezusa, którego męczą dziwne, czarne stwory.
Dodaj komentarz
Komentarze
Zdjęcie użytkownika Karel
Karel
12 grudnia 2016, 21:37
W Twierdzy Modlin byłem niedawno z rodziną. Z tej części udostępnianej dla turystów nie widać, jakie to wszystko ogromne. A o tym, że to najdłuższy budynek w Europie, także nie wiedziałem. Dzięki za bardzo ciekawą historię oraz mapę twierdzy! Tak trzymać.
Polub tę stronę
Ta strona wykorzystuje pliki cookie, aby zapewnić maksymalną wygodę w korzystaniu z serwisu. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Zamknij to okno.