Mazowieckie - Twierdza Modlin: Informacje, historia, zdjęcia.

Twierdza Modlin: Historia, informacje.

Lokalizacja: woj. Mazowieckie, Polska.
Twierdza Modlin kiedyś, zdjęcie archiwalne
Twierdza Modlin z lotu ptaka. Niemieckie zdjęcie archiwalne cytadeli podczas okupacji, zrobione pomiędzy 1939 a 1944 rokiem.

Najdłuższy budynek w Europie, a drugi na świecie. Czterokrotnie twierdzę Modlin oblegały obce wojska: raz bronili się tu Rosjanie, trzy razy Polacy. Niemy świadek wielu bitew, oblężeń, zniszczeń oraz klęsk.

Pierwsze informacje o modlinie znajdujemy w jednym z dokumentów datowanym na 1426 rok - w tzw. Księdze sądowej Zakroczymskiej. Modlin nazwano w niej „de Moglino”. Kolejną informację znajdujemy w 1549 roku, kiedy to Modlin jawi nam się jako wieś, którą zamieszkiwało 32 kmieci, a jej gospodarstwa miały powiedzchnię 450 ha. Należała wóczas do burgrabiego krakowskiego Marcina Wolskiego, który w tym właśnie roku sprzedał Modlin królowej Bonie.

Potop szwedzki, pierwsza warownia

W 1655 roku Karol X Gustaw rozpoczyna realizację swoich planów opanowania basenu Morza Bałtyckiego, rozpoczyna się Potop Szwedzki. Szwedzi szybko zajmują najważniejsze miasta zarówno Wielkopolski, Pomorza jak i Mazowsza. W tym czasie w pobliżu Modlina zbiera się pospolite ruszenie. We wrześniu wojska najeźdźców zajmują Nowy Dwór i przystępują do budowy mostu, aby bezpośrednio uderzyć na oddziały polskie.

W tym samym miejscu zostaje zbudowana warownia na planie czteroramiennej gwiazdy, tzw. „Bugskansen”. Jest to pierwsza fortyfikacja stworzona w miejscu obecnego Modlina - Szwedzi docenili to miejsce jako pierwsi.

Twierdza Modlin mapa
Plan Twierdzy Nowogieorgiewsk z drugiej połowy XIX wieku. Fot. "Атлас крепостей Российской империи".

Po przegranej przez Polaków bitwie pod Zakroczymiem, szwedzi zajęli wieś Moglino i otworzyli sobie drogę w stronę Inflant.

Okupacja rosyjska

W czasach okupacji Rosjanie mieli zamiar wybudować tu duża warownię, jako że było to bardzo ważne strategicznie miejsce. Projekt opracował inżynier z Finlandii - van Suchtelen. Miała ona mieć nazwę pobliskiego miasteczka Zakroczym oraz być typu bastionowego z wysuniętymi na zachód fortami. Jednak ze względu na późniejsze wydarzenia (Napoleon) projekt nigdy nie został wcielony w życie.

Czasy napoleońskie

W 1807 roku zostaje założone Księstwo Warszawskie pod protekcją francuską. W miejscu Modlina pierwotnie miała zostać wybudowana tymczasowa twierdza służąca za magazyn żywności. Miał być za to odpowiedzialny generał Prosper de Chasseloup-Laubat. Budowę rozpoczęto w 1807 roku i chodź szła ona opornie i wolno, już w 1809 roku stacjonowały tu wojska Księstwa Warszawskiego po bitwie pod Raszynem.

Już rok później (1810 rok) rozbudowano twierdzę. Nie miała to być już dłużej tymczasowa twierdza magazynująca pożywienie - teraz twierdza Modlin miała się stać prawdziwym obozem warownym. Nowym projektantem i budowniczym zostaje Jean Mallet de Granville. W 1811 roku przy pracach nad warownią bierze udział 19 000 osób. Co prawda nie udało się ukończyć całej warowni przed wybuchem wojny z Rosją, jednak jej rozbudowa była w stanie bardzo zaawansowanym.

Po porażce Napoleona wojska rosyjskie dotarły pod twierdzę Modlin w 1813 roku w liczbie 36 000 żołnierzy. Modlin bronił się najdłużej ze wszystkich istniejących wtedy twierdz: zdobycie go trwało prawie 10 miesięcy, bo aż do 1 grudnia 1813 roku.

Twierdza modlin kiedyś, zdjęcie z 1925 roku. Na fotografii statek Flotylli Wiślanej zbudowany w modlińskiej stoczni.

Rosjanie po raz drugi

Po wyparciu armii napoleońsskich na zachód, do twierdzy wprowadza się główny wódz sił zbrojnych nowoutworzonego Królestwa Polskiego - brat cara Konstanty. Przez kolejne dwadzieścia lat nic się tu nie działo, dopiero po Powstaniu Listopadowym i usunięciu Królestwa Polskiego zaczęto twierdzę rozbudowywać jako krańcową fortyfikację carskiej Rosji.

Nazwę twierdzy Modlin zmieniono na „Nowogieorgiewsk”.  Nową twierdzę zaczęto budować w 1832 roku pod przewodnictwem inżyniera Iwana Iwanowicza Dehna. Dwanaście lat później naprzeciwko fortyfikacji, po drugieej stronie rzeki, zbudowano wielki i przepiękny spichlerz - ten sam, który choć w ruinie, stoi tam do dzisiaj. Po kolejnych dwudziestu latach (1864 rok) dobudowane zostają koszary na 20 000 żołnierzy.

W drugiej części XIX wieku twierdza Modlin miała ogromne znaczenie militarne, dlatego też podczas Powstania Styczniowego usiłowano za pomocą żołnierzy w niej przebywających przejąć nad nią kontrolę. Było tam wtedy ok. 70 000 karabinów, 80 000 ładunków prochowych oraz 800 armat. Niestety operacja nie udała się i w czasie całego powstania fortyfikacja pozostała we władaniu żołnierzy rosyjskich.

I wojna światowa

W połowie lipca 1915 roku Niemcy przystępują do oblegania twierdzy Modlin od zachodu i północy. Po zdobyciu Warszawy z południa pod twierdzę podchodzi kolejny oddział o nazwie Westerhagen liczący aż 80 000 żołnierzy, posiadający także ciężką broń artyleryjską. W tym czasie w fortyfikacji stacjonuje 105 000 żołnierzy rosyjskich, jednak bardzo źle wyposażonych (39 000 karabinów, 1000 starych armat).

Nowa twierdza Modlin wizualizacja
Plany na nową twierdzę Modlin - wizualizacja grupy Konkret.

19 sierpnia padają forty, tego samego dnia o 19:00 wojska niemieckie zdobywają cytadelę. Rosjanie kapitulują, niszcząc twierdzę oraz mosty na Narwii i Wiśle. W trakcie walk zostaje także spalona większa część miasta Nowy Dwór.

II Rzeczypospolita Polska

W trakcie II Rzeczypospolitej Polskiej niewiele zmian poczyniono w twierdzy Modlin. Udało się naprawić główne fortyfikacje, zbudowano stocznię, w której konstruowano małe jednostki pływające. Stworzono tu także elektrownię, która zasilała twierdzę oraz miasto Nowy Dwór. Elektrownia działała do połowy XX wieku, a jej ruina stoi do dnia dzisiejszego. Można ją zobaczyć na zdjęciach poniżej.


II wojna światowa

W trakcie II wojny światowej twierdza Modlin została najważniejszą fortyfikacją obronną Polaków. We wrześniu 1939 roku stacjonowało tu ok. 15 000 żołnierzy. Fortyfikacja broniła się dzień dłużej od Warszawy. 29 września o godzinie 8:00 generał Thommee podpisał kapitulację - w twierdzy zabrakło zarówno broni, amunicji, żywności oraz pomocy medycznej. Zniszczenia były ogromne: koszary zostały poważnie uszkodzone, spalił się szpital. Zburzono działobitnię, mosty na Narwii i Wiśle, zbombardowano spichlerz. W trakcie okupacji hitlerowskiej w twierdzy Modlin mieścił się ośrodek szkoleń poborowych i baza zaopatrzeniowa, a od 1943 roku przebywała tutaj dywizja Wermachtu. 18 stycznia 1945 roku fortyfikacje zostały przejęte przez Armię Czerwoną.

Twierdza Modlin obecnie

Obecnie twierdza w Modlinie nie pełni już żadnych funkcji wojskowych. Większość budynków to obecnie opuszczone miejsca. Wojsko podzieliło obszar fortyfikacji na mniejsze działki i wyprzedaje je jedna po drugiej. W 2012 roku został sprzedany spichlerz, a rok później prywatna firma deweloperska kupiła główne budynki twierdzy, czyli cytadelę i koszary. Ma tu powstać tzw. Smart City: największe w Europie centrum kongresowe, dwa hotele, centrum handlowe, uniwersytet oraz muzeum. Inwestycja będzie kosztować ok. 1,5 miliarda złotych.

Jeśli podobał Ci się ten materiał i nie chcesz przegapić następnych, serdecznie zapraszam do polubienia mojej strony na facebooku.

Zdjęcia opuszczonego miejsca.

Budynek koszar
Jeden z budynków koszar w twierdzy Modlin. W oddali widać jedną z baszt fortyfikacji. Na tym dawnym terenie wojskowym większość pomieszczeń jest nieużywanych i opuszczonych przez ludzi. Nie stacjonują już tu także żołnierze. Fotografia zrobiona z jednej z modlińskich wież.
Elektrownia
Twierdza Modlin, jak każdy inny kompleks, potrzebowała prądu. W tym celu w 1924 roku rozpoczęto budowę elektrowni wraz z ośmioma kilometrami linii elektrycznych. Budynek funkcjonował jeszcze do połowy lat pięćdziesiątych. Do dzisiaj zachował się budynek oraz zbiornik mazutu, cała reszta jednak została skradziona.
Elektrownia z dołu
Tę opuszczoną elektrownię uruchomiono w 1924 roku na terenie Twierdzy Modlin w Nowym Dworze Mazowieckim. Budynek stworzony w stylu klasycystycznym, znajduje się naprzeciwko tak zwanej "Wieży Białej". Początkowo miała moc 200 koni mechanicznych oraz stałe napięcie 220V. Już kilka miesięcy później dostawiono generator prądu zmiennego o napięciu 5 kV. Linia energetyczna miała osiem kilometrów. Elektrownię ciągle modernizowano.
Klatka schodowa w koszarach
Jedna z wielu klatek schodowych umiejscowionych w starych opuszczonych przez wojsko koszarach twierdzy Modlin. Koszary nie są w najgorszym stanie, gdyż od jakiegoś czasu czuwa nad nimi prywatny właściciel, który pozamykał wejścia i nie tak łatwo jest się dostać do środka.
Koszary wejście główne
Jedno z głównych wejść do budynku koszar twierdzy Modlin zlokalizowanej niedaleko lotniska oraz miasta Nowy Dwór, Same koszary są ogromne, ich budynek posiada ponad dwa kilometry długości.
Koszary z zewnątrz
Na zdjęciu Twierdza Modlin w woj. mazowieckim, a dokładniej budynki koszar wraz z basztą oraz małym okrągłym budynkiem, zwanym "carską latryną". Fortyfikację żołnierze już opuścili, obecnie trwają początki prac nad tym, aby stworzyć tu tzw. Smart City - więcej informacji na głównej stronie obiektu.
Kuchnia
Kuchnia w opuszczonym przez wojsko kasynie umiejscowionym w starej twierdzy Modlin. Znajduje się ona w koszarach wojskowych, które jednocześnie są najdłuższym budynkiem w Europie oraz drugim pod tym względem na świecie. Ten obszar nie jest udostępniany turystom.
Łazienka
Jedna z koszarowych łazienek, w których kiedyś myli się żołnierze. Znajduje się ona w dawnych, opuszczonych już przez wojsko koszarach twierdzy Modlin. Akurat te budynki fortyfikacji zostały zbudowane przez Rosjan.
Pokój szkoły lotniczej
Na zdjęciu jeden z pokoi, które niegdyś należały do szkoły lotniczej Wojska Polskiego umiejscowionej w starej twierdzy Modlin znajdującej się w województwie mazowieckim w okolicach Nowego Dworu Mazowieckiego oraz lotniska Modlin.
Pokój w koszarach
Fotografia przedstawia jeden z pokoi w opuszczonych już przez wojsko koszarach wojskowych w twierdzy Modlin. Jest to część kompleksu, która została udostępniona turystom - jeśli chcesz zobaczyć miejsca niedostępne, obejrzyj pozostałe zdjęcia z tego obiektu.
Pokój żołnierski
Jeden z pokoi, w których kiedyś stacjonowały wojska znajdujące się w modlińskiej twierdzy niedaleko Warszawy. Napis na ścianie głosi: "Jest to sprawa oczywista broń jest sprawna gdy jest czysta".
Pusty pokój
Jeden z pustych pokojów, w których jeszcze niedawno mieszkali żołnierze. Pomieszczenie stanowi część ogromnego kompleksu koszar w budynku twierdza Modlin, który to jest najdłuższym budynkiem w Europie. Fortyfikacja została opuszczona przez wojsko wiele lat temu, obecnie jest w rękach prywatnych.
Spichlerz
Na zdjęciu widzimy spichlerz w twierdzy Modlin zbudowany niegdyś przez Rosjan. Kiedyś był wielki i piękny, po niemieckich bombardowaniach obrócony w ruinę i opuszczone miejsce na wiele lat. Obecnie stary spichlerz w Modlinie został sprzedany w prywatne ręce.
Spichlerz w starym stylu
Na fotografii widzimy twierdzę Modlin, a dokładniej stary rosyjski spichlerz umiejscowiony po drugiej stronie rzeki. Niestety ze starego spichlerza w Modlinie zostały jedynie ruiny, a miejsce od lat jest opuszczone.
Stary wóz
Zdjęcie zrobione na zewnątrz opuszczonych przez żołnierzy koszarów w Twierdzy Modlin niedaleko Nowego Dworu Mazowieckiego. Nie mógłbym sobie darować, aby nie zrobić fotografii tej urokliwej scenerii. Jak widać ktoś próbował zadbać o ten stary wóz i przytaszczył go pod mostek, aby nie ciekła na niego woda.
Szatnia w kasynie
Szatnia w kasynie oficerskim w twierdzy Modlin. Sama nazwa kasyno nie oznacza tego co obecnie, czyli miejsca gdzie można uprawiać hazard. Dawniej kasyno oznaczało miejsce, gdzie można było coś zjeść i porozmawiać, miejsce spotkać, rozrywki dla żołnierzy.
Wojskowe ozdoby
Zdjęcie zrobione w jednej z części długich na dwa kilometry koszar znajdujących się w twierdzy Modlin. Warto zwrócić uwagę na wzory żeliwnych zdobień, jakich wojskowi użyli do udekorowania przestrzeni - przedstawiają one Jezusa, którego pożerają jakieś dziwne bestie. Nie trudno się domyślić, że zdobienia te najprawdopodobniej wykonali Rosjanie.
Zakratowany korytarz
Główny, najdłuższy budynek twierdzy w Modlinie jest podzielony na wiele mniejszych o różnym przeznaczeniu, odgrodzonych od siebie głównie właśnie takimi zakratowanymi przejściami.
Żeliwne zdobienia
Drugie zdjęcie przedstawiające żeliwne zdobienia umieszczone w Twierdzy Modlin - fortyfikacji, którą jakiś już czas temu opuściło wojsko i obecnie jest w prywatnych rękach. Warto zwrócić uwagę na kształty zdobień, które moim zdaniem przedstawiają postać Jezusa, którego męczą dziwne, czarne stwory.
Dodaj komentarz
Komentarze
Zdjęcie użytkownika Karel
Karel
12 grudnia 2016, 21:37
W Twierdzy Modlin byłem niedawno z rodziną. Z tej części udostępnianej dla turystów nie widać, jakie to wszystko ogromne. A o tym, że to najdłuższy budynek w Europie, także nie wiedziałem. Dzięki za bardzo ciekawą historię oraz mapę twierdzy! Tak trzymać.

Moje podróże.

Jak być może zauważyliście, strona ta nie była ostatnio zbyt często aktualizowana. Nie znaczy to, że zaniechałem eksploracji - jedynie tyle, że chwilowo jestem zajęty innym projektem, zwanym Fshoq! - Podróże i Fotografia, na którym opisuję swoje przygody podróżnicze, dodaję poradniki fotograficzne oraz opisuję sposoby na to, jak zdrowiej żyć. Jeśli jesteście ciekawi moich wypraw oraz fotografii, zajrzyjcie koniecznie na tę stronę. Kiedy już dostatecznie rozwinę projekt Fshoq!, tak jak udało mi się z Into the Shadows, powrócę tu i na powrót zacznę opisywać swoje eksploracje opuszczonych miejsc. Do zobaczenia!

Polub tę stronę
Ta strona wykorzystuje pliki cookie, aby zapewnić maksymalną wygodę w korzystaniu z serwisu. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Zamknij to okno.